مهدي فرهاني منفرد
متولد: تهران 29/9/1343
عضو هيأت علمي (دانشيار) گروه تاريخ دانشگاه الزهراء
عضو هيأت مؤسسان انجمن ايراني تاريخ
عضو اولين هيأت مديرهي انجمن ايراني تاريخ ارديبهشت 87 تا ارديبهشت 89
عضو هيأت تحريريهي مجلهي علوم انساني دانشگاه الزهراء
عضو هيأت تحريريهي مجلهي تاريخ و تمدن اسلامي (دانشكدهي الهيات دانشگاه تهران)
عضو هيأت تحريريهي فصلنامهي مطالعات تاريخي (دانشگاه فردوسي مشهد)
عضو هيأت تحريريهي مجله گنجينهي اسناد (سازمان اسناد و كتابخانهي ملي كتابخانهي ملي ايران)
عضو هیإت تحریرهی پژوهشنامهی انجمن ایرانی تاریخ
عضو پيوستهي انجمن ايراني تاريخ
عضو انجمن بینالمللی مطالعات اوراسياي مركزي دانشگاه هاروارد
عضو انجمن بینالمللی مطالعات ایرانی (لندن)
عضو هيأت مشاوران علمي مجلهي كتاب ماه تاريخ و جغرافيا
پژوهشگر ميهمان دانشگاه هاروارد در سال تحصيلي 2011-2010
تحصیلات:
متوسطه: دبیرستان ابوریحان،تهران، ۱۳۶۲-۱۳۵۸
کارشناسی: تاریخ با گرایش ادبیات،دانشگاه فردوسی مشهد، ۱۳۶۶-۱۳۶۲
کارشناسی ارشد: تاریخ ایران،دانشگاه فردوسی مشهد، ۱۳۷۰-۱۳۶۶
دکترا: تاريخ با گرايش تاریخ ایران اسلامی،دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ۱۳۷۸-۱۳۷۰
آموزش:
تدریس در دانشگاه فردوسی مشهد،۱۳۶۷و ۱۳۷۴در مقطع کارشناسی
تدریس در پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی، ۱۳۸۲در مقطع کارشناسی ارشد
تدریس در گروه تاریخ دانشگاهالزهراء، در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا، از ۱۳۷۸
تدريس در گروه تاريخ و تمدن ملل اسلامي دانشگاه آزاد اسلامي (واحد علوم و تحقيقات) در دروس تاريخنگاري اسلامي و فلسفهي تاريخ
تدريس در گروه تاريخ تمدن ملل اسلامي دانشكدهي الهيات دانشگاه تهران در دروس جغرافيانگاري اسلامي و تاريخ اسلام در دوران حكومت عثمانيان و صفويان
پژوهش:
پژوهشگر گروه تصحیح متون بنیادپژوهشهای آستان قدس رضوی، مشهد، ۱۳۶۶
پژوهشگر گروه دانشنامهٔ زبان وادب فارسی در شبه قارهٔ هند در فرهنگستانزبان و ادب فارسی، ۱۳۸۲-۱۳۷۴
آثار:
الف) کتاب ها
1- گزیده تاریخ بیهقی، تهران، قدیانی، 1375؛چاپ سوم 1383
2- گزیده قابوسنامه، تهران قدیانی، 1376
3- گزیده سیاستنامه، تهران، قدیانی، 1377؛چاپ دوم1383
4- تاریخ (جلد هشتم از مجموعه هزار و یک پرسش و پاسخ)، تهران، افق،1377؛ چاپ پنجم 1384
5- مهاجرت علمای شیعه از جبل عامل به ایران درعصر صفوی، تهران، امیر کبیر، 1377؛ چاپ دوم 1388
6- پیوند سیاست و فرهنگ در عصر زوال تیموریان و ظهور صفویان، تهران، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1381؛ چاپ دوم 1382
7- تیمور، انتشارات مدرسه، تهران، 1385
8- میر علیشیر نوایی،خمسةالمتحیرین، ترجمه محمد نخجوانی، به کوشش مهدی فرهانی منفرد، ضمیمه شماره 12 نامه فرهنگستان، فرهنگستان
زبان و ادب فارسی، تهران،خرداد 1381
ب) مقاله ها
1- راجر سیوری ، «مناصب اصلی دولت صفوی در خلال پادشاهی شاه طهماسب یکم» (ترجمه) فصلنامه مطالعات تاریخی، مشهد،1369
2- «ابن مطروح»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، جلد چهارم، تهران 1371
3- «پیوند تاریخ و ادبیات»، کیهان فرهنگی، تهران، دی 1372
4- «نامه های خان احمد خان گیلانی: کوششی ناتمام»،جهان کتاب، سال اول، شماره ششم (دی)1374
5- «دیبای خسروانی بیهقی: شط ملتقای تاریخ و ادبیات»، نامه پارسی، سال اول، شماره سوم،
1375
6- «اصلاحات میرزا حسین خان سپهسالار و دورویه تمدن بورژوازی غرب»، گنجینه اسناد، شماره 23/24، 1376
7- «پژوهشی در دیدگاهها و تکاپوهای سیاسی خواجه ناصرالدین عبیدالله احرار»، فصلنامه علمی پژوهشی علوم انسانی دانشگاه الزهراء، سال
هشتم، شماره 27/26، تابستان و پاییز 1377
8- «منصب کلانتر و چند سند درمورد دو تن از کلانتران عصر صفوی»، گنجینه اسناد، شماره 35/36، 1378
9- «بنی قینقاع»، دانشنامه جهان اسلام، جلد چهارم، 1378
10- «مناسبات دیپلماتیک تیموریان : دوره زمامداری سلطان حسین بایقرا»، فصلنامه تاریخ روابط خارجی، سال اول، شماره اول، زمستان 1378
11- «نکته هایی چند در باره زندگی کمال الدین حسین واعظ کاشفی»، مقالات و بررسیها، دفتر 66، 1378
12- «سید عسگر موسوی، هزارهها کیستند» (ترجمه)، فصلنامه تاریخ روابط خارجی، سال اول، شماره چهارم، زمستان 1379
13- «نقدی بر کتاب تاریخ روابط ایران و هند در دوره صفویه و افشاریه»، فصلنامه تاریخ روابط خارجی، سال اول، شماره چهارم،زمستان 1379
14- «دکتر عبدالهادی حائری و زبان و ادب فارسی»، خود آگاهی و تاریخ پژوهی، تهران 1380
15- «ایران و توران در منابع عصر تیموری: تحول نگرش نظامی به نگرش فرهنگی»، تاریخ (ضمیمه مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی
دانشگاه تهران)، شماره سوم، 1382
16- «تأملی در دیدگاههای معرفت شناختی و روش شناختی ابن خلدون در باره تاریخ» ، قم ، فصلنامه تاریخ اسلام، شماره 13، 1382
17- «غازان نامه: شاهنامهای از عصر مغول»، کتاب ماه تاریخ و جغرافیا، شماره 81-83 (تیر، مرداد و شهریور 1383)
18- «ایرانیان در دکن: مروری بر حضور ایرانیان و نفوذ زبان فارسی در حکومت بهمنیان»، نامه انجمن (فصلنامه انجمن آثار و مفاخر فرهنگی)،
سال اول، شماره3، 1383
19- « دیپلماسی گسترش و گفتگو: نزاریان الموت و تلاش برای توسعه سیاسی و نظامی، فصلنامه فرهنگ، تهران، 1385
20- «بازکاوی آگاهیهای تاریخی در معدن الدرر»، فصلنامه آینه میراث، دوره جدید سال سوم شماره اول و دوم تهران، بهار و تابستان 1384
21- «چند یادداشت درباره تصحیح تاریخ رشیدی»، فصلنامه آینه میراث ، دوره جدید، سال سوم، شماره سوم و چهارم (پاییز و زمستان1384خ.)
شماره پیاپی 31-30
22- «پیشکار»، دانشنامه جهان اسلام، تهران، 1379
23- «تجارت» (بخش مغول-تیموری)، دانشنامه جهان اسلام، تهران، 1382
24- «زندگی و تکاپوهای سیاسی خواند میر»، وقف میراث جاویدان، سال10، بهار 1381
25- تألیف 10 مقالهی مستقل و 5 مقالهی مشترک در جلد اول دانشنامه زبان و ادب فارسی در شبه قاره هند، فرهنگستان زبان و ادب فارسی،
1385 و همچنين تأليف 5 مقالهی مستقل در جلد دوم همین دانشنامه، 1388
26- «جلایریان و خاندان رشیدالدین فضلالله همدانی»، فصلنامه مطالعات تاریخی، مشهد، شماره12-11 (بهار و تابستان 1385)
27- «دولت آخرالزمان: نمونه ای از تکاپوهای عالمان شیعه برای مشروعیت بخشیدن به حکومت صفوی»، مجموعه در پاسداشت علمی،
فرهنگی و تاریخی دکتر عبدالحسین نوایی، به کوشش الهام ملک زاده، تهران نشر نوگل، 1385
28- درس «تاریخ و ادبیات»، تاریخ شناسی (کتاب درسی دوره پیش دانشگاهی رشتهی علوم انسانی)، تهران، 1385
29- «سیاست، تاریخ و ادبیات در قابوس نامه»، تاریخ و تمدن اسلامی (نیمسال نامه تخصصی تاریخ، فرهنگ و تمدن اسلامی)، سال دوم، شماره
سوم (بهار و تابستان 1385)
30- مهدی فرهانی منفرد و مریم طارم، «بررسی وضعیت اقتصادی ربع رشیدی در دوره ایلخانی»، فصلنامه علمی پژوهشی علوم انسانی دانشگاه
الزهراء، سال پانزدهم، شماره 55، (پاییز 1385)
31- مهدی فرهانی منفرد و سیمین قربانپور دشتکی، «نقش عصبیت در تاریخ از دیدگاه ابنخلدون»، قبسات، سال یازدهم، شماره ۴۲ (زمستان
۱۳۸۵)، شمارهی ۴۲
32- مهدی فرهانی منفرد و نسیم خلیلی، «اندیشههای هزاره گرایانهی نقطویه»، تاریخ و تمدن اسلامی (نیمسال نامه تخصصی تاریخ، فرهنگ و
تمدن اسلامی) ، گروه تاریخ تمدن ملل اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی (واحد علوم و تحقیقات)، 1388
33- مهدی فرهانی منفرد و محبوبه شرفی، «اندیشه تاریخنگاری وصاف شیرازی»، تاریخنگاری و تاریخنگری، دانشگاه الزهراء 1389